 O
NOME
O Concello de Ponte Caldelas recibiu o seu nome
seguramente da antiga ponte sobre o río Verdugo e das súas
augas termais sulfuroso-sódicas.
Créese que cando os romanos melloraron Pontevedra fixérono tamén a Ponte Caldelas.
|
A ponte. (Anos 50) |
A ponte na actualidade |
 A vila foi patrimonio da catedral de Santiago de
Compostela, dándolle Gelmírez privilexios e franquicias. Conta a
tradición que a famosa reina Lupa ou Loba que perseguíu ós
discípulos do Apóstolo Santiago foi natural desta vila ou resideu
nela, o que se puido constatar é que en 1.126 o rei Alfonso VII
concedeulle o título de A Moi Leal.
Asimesmo na Guerra da Independencia o mariscal Soult
foi derrotado nas inmediacións de Ponte Caldelas ó
pasar cun exército de 20.000 homes, e desde entón agregouse ó escudo
deste Concello, que formaba a ponte sarmentada, unha cruz en honra
das víctimas desta batalla, librada na ponte que lle da nome en
1.809.
No período preconstitucional chegaron a funcionar os concellos de
Caldelas, Tourón e A Insua.
Xa no proceso de establecemento constitucional dos concellos, este
territorio foi integrado no partido xudicial de Caldebergazo ou A
Lama, que logo no ano 1845 cambiaría a súa denominación e
capitalidade por Ponte Caldelas; será no ano 1836, dentro da
planificación definitiva para o antedito partido xudicial, cando se
establece o concello de Caldelas.
Esta denominación modificouse pola de Ponte Caldelas en 1845
coincidindo coa adxudicación da capitalidade do partido xudicial;
inicialmente, aínda co mesmo territorio que hoxe, estaba formado por
oito parroquias, ás que se engadiría no ano 1868 a de Caritel,
segregada da de Santa Eulalia de Ponte Caldelas.
|
O concello e as ecolas (nenos e nenas). |
Vista de Pontecaldelas. (Anos 50)
|
|
Rúa da Ponte. (Anos 50) |
Praza da Independencia. (Anos 50)
|
::
Subir
MONUMENTOS
Os primeros "monumentos" os que lle imos prestar
atención son
os PETROGLIFOS de Tourón.
A riqueza e variedade de motivos representados no “Outeiro das
Sombriñas” constituen un dos mellores exemplos da nosa
arte rupestre.
|
As Sombiñas. (Tourón) |
Nabal do Martiño. (Tourón) |
|
Escea de Caza. (Nabal do Martiño)
|
Escea de Caza. (Nabal do Martiño)
|
Como acontece noutros municipios galegos, no Concello de Ponte
Caldelas destaca desde o punto de vista monumental as construccións
de carácter relixioso.
Así podemos menciona-la románica
igrexa parroquial de Tourón, de
finais do século XII que conserva desta arte a fachada e o arco do
presbiterio. Nunha fachada lateral existe un escudo dos Pazos de
Proben.
A igrexa parroquial de
Santa Eulalia de Ponte Caldelas destaca polo
seu retablo pétreo obra do mestre D. Manuel González, autor tamén da
fonte que se atopa na "Plazuela del Obispo" no centro da vila e do
Calvario de Barbudo.
Asimesmo, tamén destacan as igrexas de
A Insua, aberta ó val cun Via Crucis de pedra ó redor do atrio e a igrexa de
Xustáns (conxunto
de igrexa e cemiterio con outro interesante cruceiro).
En canto ás capelas:
-
Capela do Casteliño ó Sagrado Corazón de Xesús. desde ela
pódese divisar unha ampla panorámica que incluso chega á ría de
Pontevedra. A subida a ese monte faise seguindo un via crucis de
pedra, existindo unha lenda sobre unha pisada do cabalo do apóstolo
Santiago nunha rocha das inmediacións.
-
Capela de San Vicente de Parada. situada nun marco extraordinario
pola súa beleza natural e a proximidade dun río. Conta con restos
dun sepulcro antropomorfo e tódolos anos se celebra unha tradicional
romaría na súa honra e que congrega a gran cantidade de devotos.
- Capela de Santa Comba de Rebordelo.- noutra bonita paraxe e famosa
pola multitudinaria romaría que se celebra na súa honra.
- Capela de Cristo Rei en Xustáns.- desde donde se divisa unha
extraordinaria panorámica, existindo no moi lonxe dela petroglifos
cuadrúpedos.
A riqueza monumental deste municipio complétase con innumerables
cruceiros e petos de ánimas sen esquecernos de varios pazos entre os
que destacan o pazo do Pombal en Tourón, fundado en 1.688 por D.
Pedro de Pazos Proben, e outro pazo tamén en Tourón que se
corresponde coa antiga Casa da Inquisición, ambos hoxe de propiedade
privada.
|
